Hoàng hôn, trong chùa tĩnh yên ổn êm đềm, nơi lư hương lửa hương tràn trề, các hòa thượng đang sử dụng bữa tối.
Sách chép rằng, Khổng Tử sau khi đến bái kiến Lão Tử, trở về nhà ba ngày sau trầm tư không nói lời nào, sau cùng chỉ nói một câu… Sau này, Khổng Tử viết trong Luận ngữ: “Triêu văn đạo, tịch khả tử”, tức thị buổi sáng được nghe Đạo, buổi tối chết cũng cam lòng. Vậy tại sao Khổng Tử lại trân quý Đạo ấy hơn cả sinh mệnh của bản thân mình?
Năm 538 trước công nguyên, Khổng Tử cùng với đệ tử của mình là Nam Cung Kính Thúc sang nước Chu để thỉnh giáo Lão Tử. Lão Tử thấy Khổng Tử vượt ngàn dặm xa xăm mà đến thì cực kì cao hứng. Lão Tử bèn hỏi: “Ông cho rằng mình đã đắc Đạo rồi chứ?”. Khổng Tử giải đáp: “Tôi tìm Đạo đã 27 năm nay nhưng vẫn chưa gặp gỡ được”.
Lão Tử nói: “Giả dụ như Đạo là một thứ hữu hình có thể hiến cấp cho loài người thì người ta sẽ tranh giành nó để dâng tặng cho quân vương. Giả dụ như Đạo có thể đem tặng cho người khác thì người ta sẽ đem tặng nó cho người nhà. Ví như như Đạo có thể giảng rõ ra được thì người ta sẽ đem nó giải thích cho bằng hữu chính mình. Nếu như như Đạo có thể truyền thụ cho người khác thì người ta đều sẽ giành nhau truyền cho con cái bản thân mình. Nhưng những chuyện nhứ thế là không thể được. Nguyên nhân rất đơn giản, Đạo ấy là thứ mà một người thông thường chẳng thể kiếm được thức một bí quyết đúng mực, Đạo tuyệt đối sẽ không thể nhập vào tâm của người bình thường được”.
Được Lão Tử chỉ bảo, Khổng Tử học hỏi được phần đông điều, ghi lại nơi ấy mấy ngày rồi mới chào từ biệt Lão Tử.
Lúc đi đến bờ sông Hoàng Hà, thấy nước sông cuồn cuộn chảy, khí thế như vạn mã khởi hành, thanh âm như hổ gầm sấm nổ, Khổng Tử đứng bên bờ sông một lúc lâu rồi bất giác cảm thán: “Chảy hoài như thế ư, hôm mai không xong nghỉ! Nước Hoàng Hà chảy mãi không thôi, năm bốn tuần đời người trôi đi chẳng kết thúc. Nước sông chẳng nhân thức chảy đi đâu, đời người chẳng biết sẽ về nơi nao!”.
Lão Tử nghe vậy liền bảo: “Đời người giữa trời đất là cùng trời đất mà phù hợp thành luôn tiện. Trời đất là thiên nhiên, đời người cũng là thiên nhiên vậy; loài người có ấu – thiểu – tráng – lão (trẻ con – thiếu niên – tráng niên – người già) cứ vậy mà biến hóa, trời đất có xuân – hạ – thu – đông cứ thế mà tuần hoàn, có gì phải xót thương? Sống là tự nhiên, chết là tự nhiên, thuận theo tự nhiên thì phiên bản tính không loạn, làm cho trái thiên nhiên thì phiên bản tính trói buộc. Tâm chứa công danh thì xuất hiện lo nghĩ, tâm chứa lợi dục thì gia tăng phiền não.”
Khổng Tử nghe ngừng bừng tỉnh, tự đáy lòng muôn ngàn cảm kích, bịn rịn không rời, mãi lâu sau mới kiếu từ Lão Tử trở lại nước Lỗ. Khổng Tử đi về nhà, ba ngày không thủ thỉ. Tử Cống thấy kỳ lạ bèn hỏi thầy khởi thủy. Khổng Tử nói: “Chim, ta biết nó có thể bay; cá, ta biết nó có thể bơi; thú, ta biết nó có thể chạy. Có thể bay thì ta dùng cung tên để bắn, có thể bơi thì ta dùng lưới giăng bắt, có thể chạy thì ta dùng chó săn để đuổi theo. Còn như con rồng, ngao du kì ảo, vô ảnh vô hình, ta không cách nào mà nắm bắt được. Ta hôm nay gặp mặt mặt Lão Tử, ông ấy cũng như con rồng kia thâm sâu không thể đo lường nổi, làm cho ta tâm thần cô động không nhân thức ông ấy là người hay là thần. Lão Tử chính là vị thầy chân chính của ta!”
Một số lời nghĩ suy: Khổng Tử học tập 27 năm nhưng vẫn chưa đắc Đạo, do vì rốt cuộc những tìm tòi nghiên cứu của ông chỉ là hiểu nhân thức của nhân loại, ngược lại lời của Lão Tử lại hàm chứa nguyên lý của ngoài hành tinh trong đó, học thức của loài người so với Đạo lý chân chính của dải ngân hà thì còn phương pháp rất xa. Thế nên sau cuối Khổng Tử viết: “Triêu văn Đạo, tịch khả tử”, buổi sáng được nghe Đạo, buổi tối chết cũng cam lòng.
Đạo ấy vì sao lớn tưởng tương tự? Nó là nhóm tối cao chi phối và hướng dẫn loài người. Lão Tử nói: “Người thuận theo đất, đất thuận theo trời, trời thuận theo Đạo, Đạo thuận theo tự nhiên”. Con người hành xử thuận theo thiên nhiên, việc gì cũng không tranh đoạt cưỡng cầu mà để nó xảy ra theo lẽ thiên nhiên, thong thả tự tại giữa đất trời, ấy là đang đến gần hơn với Đạo.
Minh Nữ
Tìm hiểu:
Xem thêm: tintuc24h
0 nhận xét:
Đăng nhận xét