Là đế quốc có lãnh thổ liền nhau lớn nhất trong lịch sử loài người, Mông Cổ lỗ được coi là đế dè bỉu hùng mạnh nhất bởi những vấn đề phi thường mà họ làm cho chưa từng xuất hiện trong lịch sử và cũng khó tái tạo một lần nữa trong mai sau.
Được xây dừng vào năm 1206 bởi Thành Cát Tư Hãn, đế chế Mông Cổ hủ đã gây nên bất ngờ lớn khi nó đánh bại được các quân thù mạnh và đông dân hơn phần đông. Mông Cổ hủ là nỗi lúng túng của bất cứ giang sơn láng giềng nào vời thời điểm đó.
Vậy vấn đề gì khiến cho một quốc gia chỉ có 2 triệu dân trên khắp trái đất tham gia thời gian đó lại có thể làm cho nên được lịch sử huy hoàng đến tương tự?
Về mặt phố hội
Đế quốc Mông Cổ lỗ được thống trị theo các bộ luật do Thành Cát Tư Hãn đặt ra, gọi là Yassa, nghĩa là “vấn đề lệnh” hay “chiếu chỉ”. Một tiêu chuẩn đặc thù của bộ luật này là những người có cấp bậc cũng phải san sẻ gian nan gian khổ như những dân đen.
Nó cũng áp đặt những chế độ xử phạt hà khắc, Chẳng hạn ứng dụng cách thức xử tử đối với những kỵ binh nào đang theo sau một kỵ binh khác mà không nhặt những gì mà người kỵ binh đi đằng trước tấn công rơi.
Hình phạt xử quyết cũng áp dụng đối với việc cưỡng dâm hay giết người. Nói phổ biến, kỷ luật chặt chẽ đã phát hành một Đế quốc Mông Cổ hủ vô cùng bình yên và hoạt động tốt. Những khách lữ hành người Âu đều quá bất ngờ vì sự đơn vị và tính kỷ luật nghiêm ngặt của những người địa phương trong Đế quốc Mông Cổ lỗ.
Về mặt quân sự
Cơ chế mà để chế giễu này xây đắp nhóm quân đội là cực kỳ giỏi và thông minh, chẳng những thế họ còn không xong xuôi sang và học hỏi thêm nhiều cái mới. Các tướng quân thời đó thực thụ là những kỹ sư bậc thầy, sử dụng mọi kĩ nghệ từng hiện ra trong lịch sử nhân loại, trong khi những đế chế nhạo khác cố chấp và không nghiêm ngặt liên kết trong chiến đấu.
Bên cạnh, người Mông Cổ hủ nổi tiếng với những chiến thuật đương đầu hiệu quả. Binh bộ đội được rèn luyện qua phổ quát trận chiến trong khoảng quy mô nhỏ tuổi đến lớn. Thành công đương đầu của đội quân Mông Cũ rích trong công đoạn đỉnh cao dưới sự lãnh đạo của Thành Cát Tư Hãn.
Khi ra trận, người Mông Cổ lỗ có thể tung ra trận các đội quân lớn và cơ động bởi họ mang theo các tập thể gia súc và duy trì năng lượng cho quân sĩ bằng giết ngựa. Vào kỷ nguyên chưa có công nghiệp đông lạnh, về mặt hậu cần, chưa có nước nào có thể tung ra chiến trận một đội quân tương hợp tương tự.
Về mặt lối tiến công, người Mông Cũ kĩ nổi tiếng với nhì chiến thuật tiến công với tốc độ cao thắng với tốc độ cao và giả thua rồi đột nhiên ngột tấn công. Đây là nhị chiến thuật rất dễ khiến cho đội ngũ địch mất tinh thần, rối loạn dẫn đến chiến bại. Nhờ hai chiến thuật đó mà đội quân Mông Cổ lỗ đã làm cho nên hồ hết chiến tích huy hoàng, toàn bộ tướng lĩnh Đông Âu đã thất trận trước họ.
Kinh tế
Người Mông Cũ kĩ có lối sống du mục, rất gần gũi với tự nhiên và thường không ở nhất mực khu vực nào. Do có những đặc biệt đặc thù nên chuỗi hệ thống thư tín để liên lạc giữa các bộ lạc hay giữa quần chúng với nhau cũng có điểm lạ mắt. Tại một thời gian, trên toàn vẹn tích Mông Cũ rích có khoảng 1.400 trạm như thế với hơn 50.000 con ngựa dùng để chuyển thư.
Sau sự sụp đổ của nhà Trục đường ở TQuốc, đoạn đường tơ lụa không còn là khu vực mua bán hàng hóa tấp nập như trước. Dĩ nhiên, với sự hùng mạnh của Đế quốc Nguyên Mông, một lần nữa nó được vực dậy và thịnh trị quay về.
Thành Cát Tư Hãn không chỉ sử dụng con đường này để giao thương tới châu Âu mà còn sử dụng nó để đoạt được quả đât. Trong thời điểm cai trị tuyến tuyến phố quan trọng này, Mông Cổ đã có những chế độ thích hợp để duy trì và kích thích phát hành thương mại giữa nhì đại lục Á – Âu.
Tôn giáo, văn hóa
Mông Cũ kĩ chọn lựa đi theo tiện thể chế đảm bảo sự hòa bình tôn giáo. Trong thời kỳ Thành Cát Tư Hãn nắm quyền, hầu như mọi tôn giáo đều có những người cải đạo, từ Phật giáo đến Cơ đốc giáo và từ Minh giáo tới Hồi giáo. Trong khi, rất nhiều các lãnh đạo tín ngưỡng đều không phải trả thuế và phí dịch vụ công cộng.
Công trình cổ nhất bằng tiếng Mông còn sống sót là Mông Cổ lỗ bí sử, được viết cho hãn tộc sau khi cái chết của Thành Cát Tư Hãn tham gia năm 1227. Đây là tư liệu phiên bản địa quan trọng nhất về cuộc sống và phả hệ của Thành Cát Tư Hãn, bao gồm duyên cớ và thời ấu thơ của ông, thông qua việc xây đắp Đế quốc Mông Cổ lỗ và sự trị vì của đàn ông ông là Oa Khoát Đài.
Một tác phẩm kinh điển khác của đế quốc là Jami’ al-tawarikh (Sử tập). Nó được lệnh soạn của A Bát Cáp Hãn, theo chế độ văn kiện lịch sử của toàn nhân loại, để giúp tạo lập di sản văn hóa riêng của người Mông Cũ kĩ. Với hàng trăm các trang minh họa, nó đích thực là một trong những văn phiên bản lịch sử thế giới đầu tiên.
Bảo Nguyên tổng phù hợp
Tìm hiểu:
0 nhận xét:
Đăng nhận xét