Mặc dù lịch sử Trung Hoa trải dài tới 5.000 năm, các nhà sử học đều tán thành về một thời đại hoàng kim nhất mực. Triều đại nhà Trục đường được xem là đỉnh cao của nền hiện đại Trung Hoa.
Nhà con đường mở màn trong khoảng năm 618, khi Lý Uyên lật đổ hình thức cai trị bạo lực và hà khắc của nhà Tùy, lập nên triều đại của riêng bản thân – nhà Trục đường, rồi xưng là Tuyến phố Cao Tổ. Năm 626, đại trượng phu của hoàng đế Cao Tổ, Lý Thế Dân kế vị thân phụ chính mình. Tuyến phố Thái Tông được nhớ đến như một trong những vị hoàng đế mập mạp nhất lịch sử Trung Hoa.
Tuyến đường Thái Tông – Lý Thế Dân. (Ảnh: Internet)
Ông nhiều người biết đến là một chiến lược gia quân sự đại tài, có kỹ năng lãnh đạo quân đội biên ải từ cách thức xa hàng ngàn dặm. Ông còn là một nhà thơ, nhà thư pháp. Thời đại thống trị của Tuyến phố Thái Tông trần giới đạt tới trạng thai – thăng bình cực thịnh.
Một sử gia sau này viết: “Người dùng kẻ bán chuyển động hòa bình mà không sợ giặc cướp, ngục thất bỏ không và đại chúng không cần khóa cửa, mùa màng bội thu là chuyện thường và 10 lít gạo có giá chỉ ba hay bốn đồng“.
Lãnh thổ nhà Đường. Ảnh: NTD Tiếng Việt.
Khi ấy, kinh đô của nhà Con đường là thành Trường An, nằm ở vị trí Tây An ngày nay. Tham gia thời điểm đó, Trường An là đô thị lớn nhất trái đất với dân số được cho là có thể lên đến 1 triệu người. Đây là một trọng điểm đa văn hóa thú vị hầu hết nhà ngoại giao và học giả từ khắp trái đất. Ghi chép ước tính có hơn 100.000 người nước ngoài sinh sống tại Trường An.
Nhà Các con phố còn là thời đại sản xuất đặc sắc của ba tín ngưỡng lớn của Trung Hoa là Phật giáo, Đạo giáo và Đạo nho.
Con đường Thái Tông Lý Thế Dân trong buổi tiếp kiến sứ thần trong khoảng Tây Tạng. Ảnh: NTD Tiếng Việt.
Năm 645, nhà sư Trung Hoa, Huyền Trang trở về sau hành trình 17 năm tới Ấn Độ, nơi ông thỉnh được kinh Phật mang về Trung thổ Đại Trục đường. Hành trình của Huyền Trang sau này đã biến thành tư liệu sáng tác cuốn tiểu thuyết kinh điển Trung Hoa: Tây Du Ký.
Tượng Lạc Sơn Đại Phật ở tỉnh Tứ Xuyên được xây đắp trong suốt triều đại nhà Tuyến đường từ thế kỷ thứ 8 TCN. Với chiều cao 71 mét, đây là tượng Phật lớn nhất quả đât, đã được UNESCO thừa nhận là di sản nhân loại.
Bức tượng Phật Di Lặc lớn nhất trái đất – Lạc Sơn Đại Phật. (Ảnh: Internet)
Nhà Trục đường mở rộng chuỗi hệ thống khoa cử để tuyển lựa chọn thiên tài, một thông lệ có trong khoảng thời nhà Tùy. Nhà Tuyến phố còn thành lập các khu vui chơi Đạo nho và tạo ra các version chính thức của Ngũ Kinh, hẳn nhiên trọn vẹn bình luận chọn lựa lọc. Đông đảo những người nào muốn ra làm cho quan đều phải tham gia kì thi do triều đình doanh nghiệp, nhằm kiểm tra hiểu biết của họ về kinh điển Nho học.
Chính trong khoảng triều đại nhà Con đường, tục “thưởng trà” trở thành tầm thường. Lục Vũ, hiện được nhớ tới như “Thần Trà” đã viết tác phẩm về trà trứ danh, “Trà Kinh”, dưới thời nhà Tuyến đường.
“Thần trà” Lục Vũ nổi tiếng thời nhà Tuyến đường. Ảnh: NTD Tiếng Việt.
Nhà Các con phố cũng được chứng minh là thời đại huy hoàng của [nhiều loại hình] nghệ thuật, khác biệt là thi ca. Hơn 48.000 bài thơ của hơn 2.000 nhà thơ xây dựng thương hiệu và hiện tại không một nhà thơ Trung Hoa nào vượt lên danh tiếng của nhị đại thi hào thời Trục đường: Lý Bạch và Đỗ Phủ.
Nhị đại thi hào trong lịch sử Trung Hoa: Lý Bạch và Đỗ Phủ. (Ảnh: Internet)
Thơ Lý Bạch theo trường phái lãng mạn phác họa phong cảnh mộng mơ trăng sáng lung linh thường xuyên nhắc tới rượu, người bạn đồng hành thân thiện của thi nhân. Ngược lại, Đỗ Phủ là một nhà thơ hiện thực, ông diễn đạt thực tế xã hội, cuộc sống của lê dân trăm họ và bi kịch chiến tranh ở biên cương phía Tây.
Mặc dầu có những thương vong trong các chiến dịch phía Tây mà Đỗ Phủ nhắc tới, quân đội nhà Tuyến phố thực sự hùng mạnh. Giai đoạn trong khoảng Con đường Thái Tông đến Trục đường Huyền Tông là thời đại yên bình thịnh trị. Người ta biết đến Các con phố Huyền Tông bởi tình ái của ông với âm nhạc và thi ca và nhất là sự si mê mê của ông đối với phi tần Dương Quý Phi.
Mối tình nhiều người biết đến của Tuyến đường Huyền Tông với một trong 4 đại mỹ nhân Trung Hoa, Dương Quý Phi. Ảnh: NTD Tiếng Việt.
Sau đó tham gia năm 755, tai họa ập tới. Một vị tướng tên là An Lộc Sơn lãnh đạo 16 vạn binh bộ đội nổi loạn kháng cự hoàng đế, buộc triều đình phải bỏ chạy khỏi đế kinh. Nô lệ triều đình nghĩ là lòng đắm say mê Dương Quý Phi của hoàng đế chính là nguyên cớ làm cho ông xao nhãng quốc sự và không phát sinh ra âm mưu bội phản của An Lộc Sơn. Quân đội triều đình buộc hoàng đế treo cổ hủ ái phi của ông.
Sau 8 năm tranh đấu, sau cùng triều đình nhà Trục đường đã đạt được hòa ước với An Lộc Sơn. Huyền Tông quá muộn phiền nên nhịn nhường ngôi cho con trai. Trong khoảng đây lưu lại điểm bắt đầu cho sự suy vi của nhà Tuyến phố.
An Lộc Sơn dấy binh bội phản. Ảnh: NTD Tiếng Việt.
Theo một phần hòa ước, lãnh đạo phiến quân được miễn tội và bổ nhậm làm cho chỉ huy quân sự ở phổ quát vùng. Đương nhiên, kể trong khoảng đó hết đời vua này đến đời vua khác luôn phải cực nhọc đấu tranh duy trì quyền kiểm soát địa phương. Sau này, hoạn quan được trao quyền thống lãnh quân triều đình bảo kê hoàng đế lại khởi đầu lạm quyền, giết hại hoàng đế tới mấy lần.
Sau năm 860, tình thế trở nên hỗn loạn. Chính quyền quá phân tán không thể giữ vững nền cai trị. Các băng cướp lan tràn khắp vùng quê thậm chí thỉnh thoảng còn tiến công thành luỹ. Năm 970, nhà Đường cuối cùng cũng đi tới hồi kết.
Hiện nay, kỷ nguyên Đại Tuyến phố được nhớ tới như đỉnh cao của nền tiến bộ Trung Hoa. Trung Quốc sẽ chẳng bao giờ nữa trải qua một thời kỳ yên bình thịnh vượng huy hoàng về phần đông các mặt kinh tế, chính trị, văn hóa và nghệ thuật như 130 năm từ Tuyến đường Thái Tông đến Tuyến phố Huyền Tông. Nhà Trục đường thực thụ là kỷ nghuyên hoàng kim.
[embedded content]
Theo NTD Tiếng Việt
Tham khảo:
0 nhận xét:
Đăng nhận xét