Mùa quà ở Y Tý
Y Tý là một thị trấn thuộc thị xã Bát Xát, phương pháp thị trấn Lào Cai khoảng 80km. Các con phố sá ngày trước di chuyển khá khó khăn, khi vào mùa mưa do xạt con đường, lở núi nhưng bây chừ đã được làm mới lại tất cả. Chính bởi vậy, trong những năm cách đây không lâu có rộng rãi người đến thăm bà con Hà Nhì và tìm hiểu mảnh đất hoang vu và xinh xắn này.
Bốn mùa Y Tý đẹp
Y Tý mùa xuân sẽ là những làn mây bềnh bồng cùng những cây đào nở hoa bên hiên nhà. Ở độ cao trên 2.000m so với mực nước biển, nên Y Tý lạnh hơn so với những vùng khác và sương mù bao phủ hầu như nói quanh nói quẩn năm.
Nhưng mây thì chỉ có phổ biến tham gia khoảng bốn tuần 3, bốn tuần 4. Và khi đó, Y Tý có một vẻ đẹp rất kì ảo.
Những mái nhà của người Hà Nhị lúc thì lặn đâu mất khi mây lên, còn khi mây xuống chỉ thấy hiện lên như những cái nấm mờ ảo tạ thế sau rặng tre. Gần như những cảnh ấy diễn ra rất với tốc độ cao, và rồi lại chìm tham gia một màu trăng trắng của mây.
Giả dụ đi Y Tý vào tầm cuối tháng 5, đầu bốn tuần 6 thì bạn sẽ chiêm ngưỡng được những thửa ruộng bậc thang long lanh như gương vào mùa nước đổ.
Lúc đó, người dân mở đầu be bờ, đắp ruộng tham gia nước và mở màn một mùa cày cấy.
Còn nếu như đi vào tầm bốn tuần 9, tháng 10 thì sẽ thấy những thửa ruộng vàng nhấp nhánh, những cành lúa trĩu nặng bông và hương lúa chín lan tỏa nhè nhẹ vào không gian. Người cao tuổi, trẻ tí hon khởi đầu ra ruộng để gặt lúa, phơi lúa.
Vào mùa đông, Y Tý bao trùm một màu xám lạnh hoặc màu tuyết trắng. Nhưng chuyển động rất gian truân bởi đôi lúc tuyết dày đến nửa mét.
Nét đặc thù của Nhĩ Cù San
Nhĩ Cù San, hay còn gọi là núi Sừng Trâu, là ngọn núi cao nhất ở Y Tý, với độ cao 2660 m so với mặt nước biển. Các con phố lên núi khá dốc và con đường xấu nên chỉ có thể lên bằng xe máy. Lên Núi Nhĩ Cù San có thể bao quát được rộng cả khuông cảnh Y Tý, cả biển mây Y Tý và cả đất trời Y Tý.
Bí quyết tuyến phố lên núi Nhĩ Cù San khoảng 1km có các con phố đi vào rừng già. Đây là khu rừng được bà con Hà Hai phụng dưỡng và yêu mến. Bởi rừng thảo quả nơi đây đã thay đổi nhiều cuộc sống của cư dân Y Tý, từ thiếu ăn, thiếu mặc đến có tiền để mua đồ ăn, công ty Tết và người địa phương không còn bị đói nữa.
Những người giữ hồn cho đất
Cứ mỗi tuần một lần, cư dân từ các bản nhờ lại dậy từ rất sớm và đi bộ hàng giờ đồng hồ để cùng nhau tụ tập ở chợ tham gia sáng thứ 7. Cũng giống như rộng rãi chợ ở cùng cao khác, chợ Y Tý thành lập ngay giữa phường, và ở một môi trường thành lập và là nơi để đại chúng giao lưu, bán buôn, mua bán với nhau. Người thì mang mang con gà, người thì mang ít rau quả, người mang len ra chợ bán.
Người Hà Hai có một đặc điểm rất lôi cuốn, đó là người nào đã từng lấy chồng thì sẽ đội một mớ tóc giả rất to trên đầu. Trước đây họ tậu sợi vải bông rồi nhuộn đen, nhưng bây giờ họ tậu bên chợ Trung Quốc bằng sợi pha len, nên vừa nhẹ lại rất ấm. Phụ nữ Hà Nhị đội tóc giả không chỉ để khiến đẹp mà còn giữ ấm cái đầu, tối ngủ làm cho gối hay quàng cổ hủ cho ấm…
Cửa hàng tan, theo chân những người phụ nữ Hà Hai, họ sẽ dân ta về bản. Những phiên bản nhỏ nhắn với con nhỏ tưng bừng chơi đùa trong cái nắng riêng lẻ của mùa xuân. Trẻ em tầm 8-9 tuổi lúc nào cũng phải địu em trên lưng để cùng chơi đùa.
Những phiên bản như Lao Chải 1 vẫn còn những ngôi nhà truyền thống của người Hà Hai. chậm triển khai là những ngôi nhà trình tường, lợp bằng mái nhãi ranh.
Nhà của người Dao, Mông có hình chữ nhật còn của người Hà Nhì thì hình vuông. Những ngôi nhà này tường rất dày và cửa sổ nhỏ dại để giữ ấm trong những tháng ngày mùa đông nóng sốt, còn mùa hè thì lại mát.
Trong mái ấm, thiếu phụ là công phu chính, còn nam nhi chủ chốt là ở nhà chú tâm con cái và uống rượu. Êm ấm của họ giản đơn, là có đủ thóc ngô để ăn, củi để sưởi và rượu để uống.
Ví như lên Y Tý thời điểm nghỉ lễ 2/9, du khách còn có thời cơ tham quan triển lãm ảnh “Sắc vàng trên Y Tý”, diễn ra tại trọng tâm phố Y Tý từ ngày 1 - 15/9.
Đọc thêm: thông tắc nhà vệ sinh tại cầu giấy
0 nhận xét:
Đăng nhận xét