Trong bài bình luận trên tờ Wall Street Journal vừa mới đây, tác giả Andrew Browne nghĩ rằng, ở Philippines, ý kiến tầm thường về Mỹ xoay chiều giữa tình cảm yêu mến và sự oán giận khổ sở, bắt nguồn trong khoảng một dĩ vãng thực dân tàn bạo; các nhóm chinh phục người Mỹ đã phát minh ra hình thức tra tấn mà nạn nhân bị trói chặt và bị dội nước vào mặt đầu tiên ở đất nước Đông Nam Á này hơn một trăm năm lúc trước.
Một di sản của lịch sử này đã được biểu lộ trong tiếng địa phương mà Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đã dùng để thóa mạ ông Obama: “putang ina trong tiếng Tagalog nghĩa là đồ con hoang” trong một cuộc họp báo ở Davao hôm 5/9.
Ông Duterte đã rất giận dữ khi một phóng viên hỏi ông dự trù sẽ giải đáp Tổng thống Obama về các vụ ám sát không qua xét xử như thế nào nếu coi đó như một sự vi tội nhân quyền.
Ông Duterte dường như có vẻ liều lĩnh khi xúc phạm tới người kiểm soát an ninh và nhà cung ứng vũ khí số 1 của Manila khi Philippines là một đất nước quần đảo với một lực lượng hải quân hầu như thường đáng tin cậy và đang bị các đội tàu của China chèn ép.
Đây chẳng hề là lần trước tiên mà Mỹ cảm thấy bị trêu gan bởi nhà chính trị dân túy chỉ huy một quốc gia bạn bè thân cận châu Á.
Thủ tướng Nhật Phiên bản Shinzo Abe đã khiến ông Obama rất đau đầu trong nhiệm kỳ của mình khi viếng thăm đền Yasukuni ở Tokyo, làm TQuốc giận dữ.
Có lẽ ông Duterte đang xúc tiến một nguyên tắc chính sách đối ngoại độc lập hơn để cân bằng giữa các cam kết liên hiệp với Mỹ và ước muốn khôi phục quan hệ với China vốn đã bị đóng băng, sau khi người tiền nhiệm của ông là Benigno Aquino III kiện lên Tòa Trọng tài túc trực ở La Haye (Hà Lan) liên quan đến yêu sách bờ cõi phi lý của China ở Hồ Đông.
Tổng thống Duterte đã kế thừa một thắng lợi pháp lý tuyệt vời ngay sau khi nhậm chức năm nay, nhưng ông có vẻ không cam đoan phải làm cho gì với thắng lợi này.
Ông Duterte có thể khẳng định rằng Manila sẽ chỉ thương lượng với Bắc Kinh trên cơ sở phán quyết của Tòa Trọng tài, vốn chỉ trích Trung Quốc xây đắp đảo nhân tạo trong khu vực đặc quyền kinh tế của Philippines. Ngoài ra ông có thể sử dụng phán quyết như một đòn bẩy trong các cuộc thảo luận về chia sớt nguồn tài nguyên-thủy hải sản và năng lượng ngoài khơi bờ biển Philippines.
Hay ông có thể hoàn toàn nhượng bộ và đặt phán quyết sang một bên với kì vọng rằng vấn đề này sẽ thành lập ra một làn sóng đầu tư từ China, khác lạ là ở khu vực quê hương của ông ở Mindanao.
Thật khó khăn để dự báo ông Duterte, người sau đó đã bộc bạch sự ăn năn nuối tiếc về lời bình luận trên của mình, sẽ hành động thế nào; khi mà China luôn muốn giành thắng lợi từ thế thất bại với một thỏa thuận mà có thể khiến cho phán quyết của Tòa Trọng tài phần đông biến mất.
Các phụ tá của Tổng thống Philippines cho biết, là thị trưởng lâu năm của thị trấn Davao, ông Duterte không bao giờ chống China, và đã có những tình cảm chống Mỹ kể trong khoảng một vụ nổ bom bí ẩn trong một nơi nghỉ ngơi địa phương tham gia năm 2002.
Một công dân Mỹ đã bị buộc tội trong vụ việc đó nhưng đã trốn khỏi Philippines. Ông Duterte cho rằng đó là một âm mưu của CIA.
Khi nước Mỹ đang xây dựng hệ thống kết hợp của mình ở châu Á trong thời Chiến tranh lạnh, vấn đề nhân quyền hầu như thường còn là một mối nhiệt tình.
Washington đã hỗ trợ một loạt những người thiên về bạo lực chính trị trong khoảng Park Chung Hee ở Hàn Quốc đến Tưởng Kinh Quốc tại Đài Loan và Ferdinand Marcos ở Philippines.
Nhưng nhân tố nhân quyền có thể sẽ là một điều gây khó chịu gay gắt và dai dẳng trong quan hệ Mỹ-Philippines dưới thời ông Duterte. Cuộc chiến chống ma túy là dấu hiệu chính trị đặc thù của ông ở Davao.
chậm tiến độ là vấn đề làm ông nhiều người biết đến tại Philippines hiện nay và là một nguyên nhân về tính hợp lí cho một nhà lãnh đạo ăn nói thô tục, lạc điệu giữa các phân khúc tinh hoa ở Manila.
Mỹ đang theo dõi ông Duterte một bí quyết thận trọng, vì Philippines là một phần cần thiết trong chiến lược “xoay trục” sang châu Á của Mỹ, nhằm kiềm dè bỉu sức mạnh ngày càng tang của TQuốc, như cựu Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đưa ra trên boong của một tàu chiến Mỹ ở Vịnh Manila.
Các hàng ngũ Mỹ, vốn đã bị đuổi khỏi căn cứ hải quân ở Vịnh Subic năm 1992, một năm sau khi mất Căn cứ không quân Clark gần đó vì một ngọn núi lửa, hiện giờ đã quay về với số lượng bé hơn trên cơ sở vật chất luân phiên.
Một nhân tố có thể sẽ hữu dụng đối với Washington là ông Duterte có quan niệm ôn hòa với Nhật Bạn dạng; các tổ chức Nhật Bạn dạng đã đổ vốn đầu cơ vào Davao.
Tại Lào, các ông Abe và Duterte hôm 7/9 mới đây đã làm được một thỏa thuận để Nhật Bạn dạng cung cấp cho Philippines nhị tàu tuần tra và cho mượn năm tàu bay trinh sát.
Một vài nhà phân tách coi Nhật Phiên bản đóng vai trò cầu nối giữa Washington và Manila.
TQuốc có lẽ cũng sẽ theo dõi mối quan hệ tốt đẹp giữa ông Abe và Duterte với sự quá bất ngờ. Đối với Washington, kì vọng tốt nhất trong ngắn hạn có thể là một giải pháp trung dung giữa xu hướng chọc tức Bắc Kinh của ông Abe và thiên hướng thoa dịu TQuốc của ông Duterte.
(Theo Tin Tức)
Thích và san sớt bài này trên
Có thể bạn quan tâm: tinmoinhat
0 nhận xét:
Đăng nhận xét