Hà Nội lúc này đã hết những đợt nắng hot kéo dài hay những trưa hè bước ra đường thôi cũng thấy hầm hập. Thời tiết dịu dàng, trong veo, tối ập xuống sẽ hơi lạnh. Trời vừa hửng nắng khi sáng sớm, đến trưa lại có thể mưa ào một cái như trút hết cái oi oi xuống mặt đất. Đi ra tuyến đường chẳng hề lo che đậy đa dạng như tầm giữa bốn tuần 6, 04 tuần 7 nữa, vậy nên tâm cảnh cũng phấn chấn hơn.
Phổ biến nửa kia mùa thu chỉ đơn giản là vì thứ tiết trời nữ tính, sung sướng ấy thôi. Người lại nhớ đôi ba món vàng vặt của mùa thu, nào hồng, nào cốm. Nhưng Thủ đô vào thu, khi mà xã Hàng Mã mở đầu lập loè màu đỏ đèn lồng, hay những tiếng trống kêu cạch cạch khó tính bắt đầu đa dạng dần, thì cũng là lúc người ta nhìn nhau nói: Lại một mùa Trung thu... Chắc chỉ độc nhất vô nhị có Tết Trung thu là cái Tết có thể biến đám người lớn trở thành cộng đồng con nít, dù chỉ bằng những ký ức của những ngày đã cũ.
Những kỷ niệm của bè bạn người lớn hiện thời về Trung thu ngày xưa ấy bao giờ cũng có những đêm rước đèn, hay buổi phá cỗ trong sân nhà tập thể. Đấy là cái thời chưa có laptop, tivi đôi khi cả xóm xem ghẹ của một nhà, là cái thời mà cứ buổi tối - anh em con nít ăn nhanh nhẹn bát cơm để ùa ra sân chơi. Mà thật ra làm gì có đồ chơi, không nhân thức quý khách thế nào, chứ tôi thường hay bứt lá rồi ngồi xé ốm ra, giả vờ làm cho lang y đang bốc thuốc, rồi khám bệnh cho thằng bạn hàng xóm. Đồ chơi không có, thế nên mỗi đêm Trung thu giống như một đại tiệc linh đình trong mắt bầy con nhỏ ngày ấy.
Trong khoảnh sân rất bé bỏng thôi, bác bỏ Tổ trưởng tổ dân phường cùng đại chúng kê một cái bàn mica đặt giữa sân, phủ tấm khăn trải bàn màu xanh, ở trên tuy nhiên là những thức quà mùa Trung thu mà đứa trẻ nào cũng thuộc làu: Một con chó lông xù bằng bưởi, một đĩa hoa quả thực to mà tôi nhớ nhất là có rộng rãi quả hồng ngâm, chuối, rồi cốm non được bọc kì quái trong lá sen, phần nhiều kẹo và bánh quy, và tuy nhiên là bánh nướng, bánh dẻo, rồi thì một vài ba con lợn bánh nướng béo núc đặt trong giỏ đỏ - vàng.
Bữa cỗ Trung thu năm ấy chỉ vỏn vẹn có thế, nhưng tôi nhớ như in cảm giác hào hứng của bản thân khi ấy. Tôi thích tới mức cứ nhấp nhỏm trong khoảng khi các chưng trong xóm mới… bê cái bàn ra sân. Nhớ nhất là hình ảnh của mình ngồi trên cái ghế nhựa, xung quanh là các anh chị lớn, mấy đứa bằng tuổi và cả đồng minh chíp hôi đòi bế - hầu hết đang ngồi loanh quanh chiếc bàn mica bé xíu được phủ vải xanh, háo hức tranh giành nhau từng cái kẹo, từng miếng bánh hay con cá dẻo. Chẳng có nhạc xập xình, cũng chẳng có Tivi chiếu phim hoạt hình, thứ can hệ đến điện duy nhất là ánh đèn quà được mắc vội trong khoảng chiều. Âm thanh độc nhất là tiếng cười nói huyên náo của anh em con nhỏ, và tiếng trống đánh rời rạc không dễ dàng hiểu khi cái trống rơi tham gia tay một đứa nhỏ dại. Những mảnh ký ức rất nhỏ bé, cũng không liền mạch, nhưng cảm xúc thì tới bây giờ nghĩ lại, vẫn còn có thể thấy sự rét mướt và thú vui trong trắng kỳ lạ len lách và đập thình thịch liên miên trong trái tim nhanh chán của một kẻ trưởng thành.
Có một năm, trong xóm không công ty phá cỗ, nhưng mẹ đưa tôi và nhị đứa nữa trong xóm đi một vòng vòng quanh xã để rước đèn. Thật ra rước đèn là một hoạt động rất… nhanh chán với một đứa con nhỏ, chỉ dễ chơi là cầm chiếc đèn lồng và đi vòng vèo thị trấn thôi mà. Nghĩ lại cũng thấy lạ, sao hồi đấy lại thích thế? Đèn lồng của tôi tuân theo hình một nhân vật hoạt hình mà tôi không nhớ nổi tên nữa, làm bằng giấy xếp màu hồng, rất xinh. Chúng tôi cứ thế đủng đỉnh rãi đi trên đoạn đường lấp loáng ánh bạc của trăng, vừa đi vừa nói chuyện, trong xào xạc lá cây đung đưa giữa cái tiết trời êm dịu, lạnh mát của một đêm mùa thu. Bây chừ, khi viết những dòng này tham gia một đêm tháng 9 giao mùa, tôi vẫn nhớ như in hình ảnh chiếc đèn lồng toả ra thứ ánh sáng quà dễ chịu thế nào, và những câu chuyện luyên thuyên của mẹ, của tôi và nhị đứa ranh con kia vui ra sao.
Có lẽ, ngoài Tết ra thì chỉ có Trung thu mới làm cho người ta có rộng rãi xúc cảm nhớ thương, hoài niệm về một thời tuổi thơ như thế. Chỉ khác một vấn đề, Tết gợi về nỗi thương nhớ đoàn tụ, về gia đình, về những cột mốc trong thế cuộc mỗi người. Còn Trung thu lại gợi nhắc một cái gì đấy đứng chông chênh giữa lằn tinh ma của thú vui dịu dàng và sự nhớ tiếc nuối. Một cảm giác vừa hân hoan khi biết rằng một phần đẹp đẽ của tuổi thơ vẫn hiển hiện, và một rung động trầm bi thảm nhắc ta rằng cả một thơ ấu đã lùi xa, êm ả và chẳng bao giờ có thể quay lại được nữa.
Thật ra, tôi vốn là một kẻ cực đoan trong việc nhìn những cái gì truyền thống bị lai tạp giữa những gì văn minh. Tôi ghét đặc thứ bánh trung chiếm được nhồi nhét nào vi cá, hồng sâm, bào ngư, hay vỏ bánh chocolate, bánh trung thu thạch? Tôi không chê chúng chán, tôi chỉ nghĩ rằng chúng là một loại bánh đắt tiền nào đó đội lốt bánh nướng, bánh dẻo. Bánh trung thu ngon có khi chỉ tậu hết vài chục nghìn ở mấy xí nghiệp thức uống quốc doanh. Những chiếc bánh chỉ nhân hạt sen xát, hay nhân đậu xanh, ở trong có 1-2 quả trứng muối. Nhắc mà thèm, chỉ thứ bánh đấy mới xứng đáng được gọi là bánh trung thu, mới xứng đáng được bày lên những mâm cỗ trông trăng, hay đặt cạnh ly trà mạn thơm như một vườn hoa sen. Thứ bánh mà chỉ cắn một miếng thôi, cả một mùa Trung thu, cả một tuổi thơ sẽ tức khắc ùa về như nghìn vạn mảnh kỷ niệm vỡ lẽ bán ra trong trí não.
Có lẽ ý kiến như vậy ở giữa kỷ nghuyên này là có đôi phần ích kỉ, là khốt ta bít và không biết dung hoà với trị giá tân tiến. Nhưng nói thật đi xem nào, là một kẻ đã trải qua những mùa Trung thu nghèo với con chó lông xù bằng bưởi và cái đèn cù nhấp nhánh xanh đỏ, bạn có thấy Trung thu thích hợp tí nào với mặt nạ đủ màu, hay những món đồ chơi bóng bẩy nhập cảng không? Bạn có thấy, Trung thu có thể kết đôi với những thứ bánh nướng nghìn lớp, bánh nướng nhân phô mai hay bánh dẻo nhân mứt hay không? Chẳng tới nỗi là tức giận trào dâng, nhưng cam đoan những thứ đó chẳng phải là Trung thu của Bắc Việt, ko phải là Trung thu mà trái tim bạn vẫn khắc khoải thương nhớ và réo rắt báo động mỗi khi gió heo may về.
Không thể đổ tại cho người nào, cái sự cực đoan ấy là một sự cực đoan vô cùng ích kỷ của đám người lớn chúng ta. Bọn trẻ em thời văn minh hình thành giữa công nghệ và những giá trị mới, và chẳng khách hàng nào bảo chúng rằng chỉ ngồi phá cỗ trông trăng với nhau thôi cũng là một thú vui phải kì vọng, cũng chẳng ai nói rằng chỉ cầm đèn lồng và đi vòng vo khu thị trấn vào một đêm sáng trăng thôi cũng ghim lại một kỷ niệm mà có thể 10 năm, 20 năm nữa lớn lên - chúng sẽ nhớ về với một thú vui.
Nhưng càng cực đoan, ta càng cố kéo lại những hình ảnh tuyệt đẹp của Trung thu ngày trước, để bằng hữu trẻ con nhìn thấy và được một lần nếm trải dư vị giản đơn mà rất hạnh phúc ấy. Chắc sẽ chẳng bao giờ, những món đồ chơi loè loẹt sẽ thay thế được đèn ông sao và những chiếc mặt nạ Thị Nở bằng giấy bồi, bởi dù cuộc xâm lấn của chúng có khỏe khoắn tới đâu đi nữa, thì chí ít cũng sẽ có những người vẫn nhớ về ngày xưa, sẽ cầm chúng lên và đặt tham gia tay những em bé bỏng, cẩn thận như thể trao lại một mảnh tuổi thơ của mình.
Ngay cả bài viết này cũng vậy, cả bài viết này cũng là của một kẻ đang cố mua cho mình những sự đồng cảm, như một tiếng gọi xuống miệng giếng sâu để lắng tai lời hồi đáp với những hoài niệm, khi một mùa Trung thu đã lại về, và những trái tim của người đã lớn lại đập miên man, day ngừng nhớ về một ấu thơ đáng yêu đã để lại mãi đằng sau…
Tham khảo thêm: tintuc24h
0 nhận xét:
Đăng nhận xét