Suốt hơn 6 tháng qua, phổ quát đồn đoán đã phát sinh về việc TQuốc đang sẵn sàng lấp đất lấn biển để xây đảo nhân tạo tại bãi cạn Scarborough, một thực thể mâu thuẫn trên biển Đông.
Hồi tháng 3, đô đốc Hải quân John Richardson cho biết Mỹ đã quan sát các hoạt động “kiểu do thám” quanh Scarborough và đó là dấu hiệu của thời kỳ bồi đắp. Một tháng sau, tờ Bưu điện Hoa Nam Buổi Sáng (SCMP) tiếp diễn “đổ thêm dầu tham gia lửa” khi dẫn nguồn tin thân cận từ Hải quân Trung Quốc nghĩ rằng: Trung Quốc sẽ tiến hành bồi đắp trong năm nay.
Những đồn đoán càng gia tăng sau khi phán quyết ngày 12/7 phủ kiếm được quyền hạn của China tại khu vực này. Phổ quát nhà phân tách còn cho rằng TQuốc sẽ can thiệp tham gia Scarborough để trả nủa Manila nhưng chỉ sau khi G20 kết thúc tại Hàng Châu. Bắc Kinh cũng điều rộng rãi tàu thuyền đến khu vực mâu thuẫn khi mà hội nghị diễn ra.
Giờ đây, khi hội nghị đã kết thúc, liệu China có bồi đắp đảo không?
Quan sát các tín hiệu ngoại giao của Trung Quốc và tình hình hiện nay ở hồ Đông, cây viết Shannon Tiezzi của Diplomat nghĩ là nhân tố đó sẽ không xảy tới trong mai sau gần.
Cam kết với DOC
Trước tiên, xét trên bối cảnh ngoại giao, China vẫn coi Tuyên bố về xử sự của các bên ở Hồ Đông (DOC) giữa China và ASEAN năm 2002 là “hạ tầng” được kiến tạo để giải quyết mâu thuẫn.
Thậm chí, TQuốc còn tái chắc chắn cam kết của bản thân mình với DOC trong tuyên bố thông thường với ASEAN hôm 25/7, trong đó khẳng định: “Tuyên bố về xử sự của các bên ở Biển Đông là một văn kiện lịch sử biểu hiện cam kết của các bên về việc xúc tiến hòa bình, định hình, niềm tin và sự tin yêu lẫn nhau trong khu vực” .
ASEAN và TQuốc đã cam đoan sẽ thực thi DOC một phương pháp hoàn toản và hoàn toản. Chắc chắn này cũng vừa được nhắc lại tại Lào.
Hội nghị ASEAN – Trung Quốc tại Lào.
Rộng rãi nhà phân tách cáo buộc China vi phạm DOC với các hoạt động bồi đắp diện tích lớn trên đại dương Đông. Vấn đề nằm ở chỗ: Có 1 cam kết khá mơ biển rằng các bên sẽ phải “kiềm giễu cợt khi bắt đầu các hoạt động có kĩ năng khiến bao tay leo thang và phức hợp, tác động tới hòa bình, bất biến”.
Và TQuốc nhất thiết nghĩ rằng hành động bồi đắp của mình không hề làm bít tất tay leo thang và dự án này nhằm đem đến ích lợi cho tất cả các nước trong khu vực. Nguyên nhân này có vẻ sáo rỗng nhưng lại là một vỏ bọc ngoại giao tuyệt vời để Bắc Kinh có cớ nói rằng chính mình không vi phạm DOC.
Đương nhiên, theo DOC, có 1 hành động được xem là đi quá giới hạn: chậm triển khai là sinh sống trên các đảo, đá, bãi cạn hiện không có người ở.
Theo Diplomat, kế hoạch hiện giờ của China là khai thác những điểm chưa nghiêm ngặt trong DOC và đưa ra những cam kết “bằng miệng”. Nhưng luật pháp trên thì rất rõ ràng. Vì lẽ đó, hành động bồi đắp Scarborough ví như được bắt đầu sẽ bị coi là vi phạm DOC.
Giả dụ Bắc Kinh định “nuốt lời” và bắt đầu xây dựng tại Scarborough ngay sau hội nghị G20 ở Hàng Châu thì tuyên bố bình thường ASEAN – China sẽ khiến nước này tác động hiểm nguy về mặt hình ảnh.
Nói 1 cách dễ chơi, những tuyên bố gần đây với ASEAN của China hoàn toàn trở nên bất nghĩa nếu như nước này dự định bồi đắp Scarborough trong vài bốn tuần đến.
Tương tự, việc China nhân tố tàu tuần duyên và tàu cá tới bãi cạn có thể xem là hành động “thị oai”. Trung Quốc biết rõ cái giá ngoại giao mà nước này phải trả giả dụ bất chấp hồ hết.
Vì Duterte mềm mỏng tanh
Còn ví như xét đến tình hình hiện nay ở biển Đông thì China càng không có cớ để bồi đắp Scarborough. Tình thế đã thay đổi đa số trong 6 04 tuần qua.
Lên thay Benigno Aquino III trong khoảng 30/6, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đeo đuổi các con phố lối mềm mỏng tanh hơn với Bắc Kinh. Ông công khai biểu lộ thiện chí khắc phục vấn đề với Bắc Kinh trên hình thức song phương, thậm chí còn không dùng phán quyết 12/7 để gây áp lực.
Trong một không khí ngoại giao tương tự, có nhẽ TQuốc cũng không muốn liều khiến mất lòng một bạn bè tiềm năng như Duterte.
Hơn bạn nào hết, Bắc Kinh hiểu rõ hoạt động bồi đắp tại Scarborough hiểm nguy như thế nào. Trong một bài diến thuyết cách đây không lâu, chuyên gia Jin Canrong của ĐH Nhân dân (TQuốc) còn phải phản hồi “từ ngày đầu tiên bắt đầu bồi đắp Scarborough cho tới ngày kết thúc sẽ là một khoảng thời điểm đầy găng tay. Đây là một động thái liều lĩnh mang tính lịch sử”.
Đối với ông Jin, hành động này có thể là bắt đầu cho trận chiến Mỹ – Trung nhằm giành tầm tác động trong khu vực.
Ông Jin dự đoán: Trung Quốc có thể sẽ đi nước cờ này, nhưng ko phải trước năm 2018, bởi Bắc Kinh phải lựa chọn 1 thời gian khi mà Washington còn bận tập trung tham gia một khu vực khác trên nhân loại.
(Theo Soha News)
Thích và san sớt bài này trên
Đọc thêm: tintuc
0 nhận xét:
Đăng nhận xét